duflo2_Oleksandr RupetaNurPhoto via Getty Images_school ambia Oleksandr Rupeta/NurPhoto via Getty Images

Goed geld over de balk gooien

PARIJS/CHICAGO – Innovatie kan een diepgaand effect hebben op ons leven. Dankzij technologische vooruitgang waardoor de prijs van zonne-energie tussen 2009 en 2019 met bijna negentig procent is gedaald, ligt de transitie naar groene energie binnen handbereik. Op dezelfde manier heeft de landbouwinnovatie geholpen om de hoeveelheid voedsel die per hectare wordt verbouwd sinds 1960 te verdrievoudigen, waardoor de honger drastisch is afgenomen terwijl de wereldbevolking meer dan verdubbelde. En de mRNA-vaccintechnologie heeft talloze levens gered tijdens de COVID-19-pandemie.

Samenlevingen hebben verschillende mechanismen ontwikkeld om innovatie te bevorderen. Eén daarvan is het marktsysteem: bedrijven betalen voor onderzoek en ontwikkeling (O&O), in de hoop innovaties met winst te kunnen verkopen, en beleggers steunen bedrijven als ze denken dat hun producten of diensten zullen aanslaan. Het patentsysteem moedigt O&O aan door originele uitvindingen te beschermen tegen kopiëren. En overheidsfinanciering ondersteunt fundamentele wetenschap, die essentieel is voor het stimuleren van innovatie, maar moeilijk te patenteren is.

Hoewel deze mechanismen innovatie bevorderen, zijn ze niet perfect. Op sommige gebieden blijven commerciële investeringsstimulansen ver achter bij wat nodig is, en aan de behoeften van de armen wordt maar al te vaak niet voldaan. Bepaalde innovaties, zoals emissiereductietechnologieën, komen ten goede aan iedereen, maar niet aan de klant. Dit betekent dat hun prijs niet volledig hun waarde voor de samenleving weerspiegelt, waardoor particuliere bedrijven minder gestimuleerd worden om ze te ontwikkelen. Andere innovaties zijn moeilijk te patenteren en te makkelijk na te maken, wat de potentiële beloning voor ontwikkelaars beperkt.

Ook is er behoefte aan innovaties die de manier verbeteren waarop overheden essentiële diensten leveren, zoals kinderen leren rekenen of kwetsbare individuen en gemeenschappen beschermen tegen de klimaatverandering. Maar dergelijke innovaties zijn vaak moeilijk te gelde te maken.

Als gevolg daarvan worden innovaties die gericht zijn op het bedienen van de armste segmenten van de samenleving vaak over het hoofd gezien. Om investeringen te mobiliseren in projecten die bedoeld zijn om mensen die in armoede leven te helpen, hebben we bijgedragen aan het opzetten van sociale innovatiefondsen in de Verenigde Staten en Frankrijk. Development Innovation Ventures (DIV) van het Amerikaanse Agentschap voor Internationale Ontwikkeling en het Fonds voor Innovatie in Ontwikkeling (FID) van het Agence Française de Développement hebben beide een voorbeeld genomen aan durfkapitaal, maar richten zich op gebieden waar momenteel nog te weinig in geïnvesteerd wordt.

Deze fondsen identificeren innovaties die kunnen worden opgeschaald, hetzij door de instanties waar ze zijn ondergebracht, hetzij door andere overheden, NGO’s of particuliere bedrijven. Zo leverden de vroege, relatief bescheiden investeringen van DIV in gericht onderwijs in India het noodzakelijke ‘proof of concept’ op dat de Zambiaanse overheid in staat stelde om het model, met hulp van de Amerikaanse overheid, bijna landelijk te implementeren. Het bleek ook een belangrijke rol te spelen bij het verkrijgen van vijfentwintig miljoen dollar aan aanvullende filantropische steun om deze innovatie verder op te schalen. Miljoenen kinderen in een dozijn Afrikaanse landen plukken nu de vruchten van deze zeer effectieve pedagogische programma’s.

Introductory Offer: Save 30% on PS Digital
PS_Digital_1333x1000_Intro-Offer1

Introductory Offer: Save 30% on PS Digital

Access every new PS commentary, our entire On Point suite of subscriber-exclusive content – including Longer Reads, Insider Interviews, Big Picture/Big Question, and Say More – and the full PS archive.

Subscribe Now

Deze aanpak is enorm succesvol. We hebben onlangs de impact geanalyseerd van de eerste twee jaar van DIV-investeringen, waaronder software om gezondheidswerkers in de gemeenschap te ondersteunen bij het leveren van basisdiensten, waterzuiveringsdispensers en betaalbare brillen voor verziendheid. Innovaties die in deze periode door DIV zijn gefinancierd hebben ruim honderd miljoen mensen bereikt en hebben minstens zeventien dollar aan sociale voordelen opgeleverd voor elke dollar die is geïnvesteerd. Dit komt neer op een maatschappelijk rendement van meer dan 143 procent, bijna tien keer zoveel als het aanvankelijke doel van vijftien procent dat bij de oprichting van DIV werd gesteld.

Net als bij durfkapitaal zijn de meeste voordelen te danken aan een handvol ‘superster’-innovaties. Voor zowel durfkapitaal- als sociale-innovatiefondsen geldt dat het merendeel van de innovaties een bescheiden impact heeft of niets oplevert, maar dat een paar grote successen de hele portefeuille kunnen rechtvaardigen en het rendement opdrijven. Negen van de eenenveertig innovaties die DIV in de eerste twee jaar financierde, bereikten ruim een miljoen mensen. Bij vijf van deze innovaties konden we een dollarwaarde bepalen. In 2019 genereerden deze vijf innovaties 281 miljoen dollar aan sociale voordelen, wat neerkomt op een zeventienvoudig rendement op de gehele portefeuille, inclusief administratieve kosten.

Gezien het risicovolle karakter van investeringen in innovatie is er altijd de angst dat een fonds er niet in zal slagen de supersterren te identificeren of dat het te veel zal inzetten op middelmatige of mislukte projecten. DIV en FID hebben vier belangrijke kenmerken die hen in staat hebben gesteld dit te vermijden en robuuste rendementen op hun investeringen te genereren.

In de eerste plaats zijn DIV en FID open. Om veelbelovende innovaties te identificeren, zijn beide fondsen agnostisch over waar succes optreedt, en werpen ze een breed net uit over sectoren en entiteiten. Ze verwelkomen aanvragen van onderzoekers, bedrijven uit de private sector, NGO’s en overheden. Dit geldt ook voor aanvragers die vaak moeite hebben om overheidscontracten in de wacht te slepen, zoals bedrijven uit lage- of middeninkomenslanden.

In de tweede plaats hanteren DIV en FID een gefaseerde financieringsaanpak om discipline te handhaven bij investeringsbeslissingen. In eerste instantie bieden ze kleinere bedragen aan om veelbelovende nieuwe ideeën te testen. Innovaties die een strenge effectbeoordeling hebben ondergaan en hun kosteneffectiviteit hebben bewezen, komen vervolgens in aanmerking voor aanvullende financiering. Dit model maakt experimenten mogelijk en zorgt ervoor dat er waar voor het geld wordt geboden.

In de derde plaats vertrouwen DIV en FID op strenge, op feiten gebaseerde criteria om de innovaties te selecteren die het meest geschikt zijn om op te schalen. Ze maken vaak gebruik van gerandomiseerde evaluaties – dezelfde methodologie die gebruikt wordt om nieuwe vaccins te testen – om het potentieel van veelbelovende projecten te beoordelen. Dit stelt onderzoekers in staat om het effect van deze innovaties op inkomens, gezondheid, geletterdheid en andere belangrijke indicatoren te meten.

Tot slot vormen DIV en FID een aanvulling op commerciële O&O-investeringen. Private bedrijven investeren vaak in innovaties die sociale voordelen opleveren, maar meestal alleen als ze ook een commercieel rendement verwachten. DIV en FID richten zich daarentegen op innovaties die aanzienlijke sociale voordelen opleveren, maar een beperkte commerciële levensvatbaarheid hebben. Sociale-innovatiefondsen kunnen ook de risico’s voor onderbediende bevolkingsgroepen of regio’s verminderen door naast subsidies ook privé-investeringen aan te trekken. Dit maakt hun investeringen echt ‘aanvullend’: ze investeren in projecten die anders niet zouden worden gefinancierd door de particuliere sector.

In een tijd waarin hulpbudgetten opnieuw onder druk staan, is één manier om de impact van uitgaven te maximaliseren ze te sluizen via open, gelaagde, op feiten gebaseerde sociale-innovatiefondsen zoals DIV en FID. Het is bewezen dat dergelijke fondsen een enorm rendement op investering kunnen opleveren en kunnen voorkomen dat goed geld over de balk wordt gegooid. Door de meest veelbelovende innovaties te identificeren, te testen en snel op te schalen, bieden ze een krachtig instrument om de armoede in de wereld te verminderen en andere sociaal wenselijke doelen te bereiken.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/7MXgMoDnl